The Greek theatre in the United States: Since the end of the 19th century until the 21st century - Katerina Diakoumopoulou (Hellenic Studies, 2008)
Στα τέλη του 19ου αι. σε όλες τις ελληνικές κοινότητες της Αμερικής γεννήθηκε και ένας ερασιτεχνικός θίασος δρώντας εθελοντικώς και προσφέροντας υπηρεσίες δίδοντας ευεργετικές παραστάσεις. Το πρώτο μισό του 20ού αι. η θεατρική κίνηση αυξάνεται ραγδαία. Η εξαπλωμένη θεατρική δραστηριότητα δεν αφήνει ανέπαφη ούτε την μικρότερη ελληνική κοινότητα στην Αμερική. Και η μικρότερη παροικία διέθετε ερασιτεχνικό θεατρικό όμιλο και κάθε αστικό κέντρο διέθετε επαγγελματικό ελληνικό θίασο. Το θέατρο γίνεται για τους μετανάστες οικείος τρόπος έκφρασης. Μετά τη δεκαετία του 1950 διαφαίνεται μια μεταστροφή. Στις θεατρικές ομάδες συμμετέχουν και Έλληνες δεύτερης γενιάς, το ρεπερτόριο παραμένει ελληνικό αλλά η γλώσσα παύει να είναι η ελληνική. Μετά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο τα έργα των Ελληνοαμερικανών δραματουργών γράφονται κυρίως στην αγγλική. Οι πρώτοι μετανάστες απ’ τη μια αγνοούσαν πλήρως την αγγλική κι απ’ την άλλη απευθύνονταν αυστηρά στο κοινό των Ελλήνων μεταναστών. Οι Έλληνες δεύτερης γενιάς αλλά και εκείνοι, οι οποίοι διασχίζουν τον Ατλαντικό μεταπολεμικά διακατέχονται από την ανάγκη να απεγκλωβιστούν από τα στενά όρια των ελληνικών κοινοτήτων και να αναπτύξουν πιο σύνθετες ανάγκες επικοινωνίας σε ένα διευρυμένο περιβάλλον διατηρώντας όμως συναισθηματικά στοιχεία σε σχέση με την ελληνικότητα, όπως διαφαίνεται στη συγγραφέα Αθηνά Ντάλλα-Ντάμη. Το δεύτερο μισό του 20ου αι. σηματοδοτείται από τον Αδαμάντιο Λεμό, τον George Arkas, τον Yiannis Simonides, ο οποίος το 1979 όταν ήταν ακόμα καθηγητής και πρόεδρος του Drama Department of New York University ίδρυσε το Greek Theater of New York. Αξιοσημείωτη είναι η εμφάνιση του νεοσύστατου θιάσου στο La Mama E.T.C., 74 A East Fourth Street όπου παρουσίασε τα “Theatrika”, ένα φεστιβάλ μουσικής, χορού, ποίησης και θεάτρου στην αγγλική γλώσσα αλλά και στην ελληνική. Παράλληλα με τη δράση των George Arkas και Yannis Simonides, το 1974 ιδρύθηκε το Greek Cultural Center, με σκοπό να προάγει τη μουσική, τους παραδοσιακούς χορούς, το θέατρο σκιών και το θέατρο. Η συστηματική θεατρική δράση ξεκίνησε το 1978. Τα τελευταία τριάντα χρόνια έχει παραστήσει πάνω από 75 έργα. Και ο θίασος έχει επανδρωθεί από νέους Έλληνες επαγγελματίες και κατορθώνει να ανεβάζει έως και τέσσερις παραγωγές ετησίως λαμβάνοντας θερμές κριτικές και στηρίζοντας σθεναρά το νεοελληνικό θέατρο.