Citation:
Abstract:
Το συνεχώς αυξανόμενο ποσοστό παιδιών που διαγιγνώσκονται με αυτισμό – 1 στα 100 σύμφωνα με τον WHO (2024)- επιτάσσει στους εκπαιδευτικούς να δημιουργήσουν φιλόξενα και ασφαλή περιβάλλοντα, έτσι ώστε οι μαθητές να ευαισθητοποιηθούν, να αναπτύξουν ενσυναίσθηση και να υιοθετήσουν θετικές στάσεις και συμπεριφορές απέναντι στους συμμαθητές τους με ΔΑΦ, καθώς το σχολείο αποτελεί σημείο συνάντησης και συνύπαρξης όλων των παιδιών. Στην παρούσα έρευνα παρουσιάζεται ο σχεδιασμός, η υλοποίηση και ο έλεγχος της αποτελεσματικότητας ενός πιλοτικού προγράμματος ευαισθητοποίησης για την αποδοχή των παιδιών με διαταραχή αυτιστικού φάσματος (ΔΑΦ) από τους συνομηλίκους τους στη σχολική τάξη, μέσω της αξιοποίησης ενός παιδικού εικονογραφημένου βιβλίου. Το πρόγραμμα εφαρμόστηκε σε ένα τμήμα της Γ΄ Δημοτικού (Ν = 15). Πριν και μετά την υλοποίησή του, πραγματοποιήθηκαν ημιδομημένες ατομικές συνεντεύξεις, βασισμένες σε σταθμισμένα ερωτηματολόγια, με στόχο τη διερεύνηση των γνώσεων και των στάσεων των μαθητών για τη ΔΑΦ. Οι στόχοι της παρέμβασης ήταν: τα παιδιά τυπικής ανάπτυξης (α) να αυξήσουν τις γνώσεις τους σχετικά με τη ΔΑΦ και (β) να υιοθετήσουν πιο θετικές στάσεις απέναντι στους συνομηλίκους τους με ΔΑΦ. Κατά την παρέμβαση χρησιμοποιήθηκε το βιβλίο «Όλες μου οι ρίγες» των Rudolph και Royer (2020), το οποίο πλαισιώθηκε από συζητήσεις, παιχνίδια, κατασκευές, τραγούδια και δραματοποιήσεις. Για την επεξεργασία των δεδομένων εφαρμόστηκε η μέθοδος της θεματικής ανάλυσης. Τα ευρήματα έδειξαν σημαντική βελτίωση τόσο στη γνωστική κατανόηση των χαρακτηριστικών της ΔΑΦ όσο και στη διάθεση αποδοχής και ενσυναίσθησης απέναντι στους συνομηλίκους με ΔΑΦ. Καταγράφηκαν επίσης συναισθηματικές αλλαγές, ενίσχυση της ηθικής ευαισθησίας και μεγαλύτερη προθυμία για φιλία και κοινωνική αλληλεπίδραση. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η διαφοροποίηση ως προς το φύλο, με τα κορίτσια να εμφανίζουν πιο σταθερά θετικές στάσεις, ενώ τα αγόρια παρουσίασαν μεγαλύτερη μεταβολή μετά την παρέμβαση. Συμπερασματικά, η παρέμβαση ανέδειξε τη δυναμική της παιδικής λογοτεχνίας και της ενσυναισθητικής προσέγγισης ως εργαλείων για την καλλιέργεια συμπεριληπτικών στάσεων στο δημοτικό σχολείο.