Η ψύχωση είναι μια κατάσταση κατά την οποία επηρεάζεται σημαντικά ο τρόπος με τον οποίο ένας άνθρωπος αντιλαμβάνεται, ερμηνεύει και οργανώνει την πραγματικότητα. Μπορεί να περιλαμβάνει ψευδαισθήσεις, παραληρητικές ιδέες, αποδιοργανωμένη σκέψη ή συμπεριφορά και σημαντικές αλλαγές στη λειτουργικότητα. Η ψύχωση δεν αποτελεί από μόνη της μία συγκεκριμένη διάγνωση. Ψυχωτικά συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν σε διαφορετικές ψυχικές διαταραχές, όπως η σχιζοφρένεια, η διπολική διαταραχή ή η σοβαρή κατάθλιψη, αλλά μπορεί επίσης να σχετίζονται με χρήση ουσιών, φάρμακα ή ορισμένες σωματικές και νευρολογικές καταστάσεις. Η σχιζοφρένεια είναι μία από τις διαταραχές στις οποίες μπορεί να εμφανιστεί ψύχωση. Είναι σπάνια στην παιδική ηλικία, αλλά το πρώτο επεισόδιο μπορεί να εμφανιστεί κατά την εφηβεία ή τη νεαρή ενήλικη ζωή. Η έγκαιρη αναγνώριση και θεραπεία έχουν ιδιαίτερη σημασία.

Τι σημαίνει ψύχωση;

Σε μια ψυχωτική κατάσταση ο νέος μπορεί να δυσκολεύεται να διακρίνει ορισμένες εσωτερικές εμπειρίες ή πεποιθήσεις από όσα συμβαίνουν στην πραγματικότητα. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχει χάσει πλήρως την επαφή με την πραγματικότητα σε κάθε τομέα. Ένας έφηβος μπορεί να λειτουργεί σχετικά καλά σε ορισμένες στιγμές και παράλληλα να βιώνει συγκεκριμένες εμπειρίες που οι άλλοι δεν συμμερίζονται. Η ένταση των συμπτωμάτων μπορεί επίσης να μεταβάλλεται. Σε ορισμένους νέους εμφανίζονται απότομα, ενώ σε άλλους προηγείται μια περισσότερο σταδιακή αλλαγή στη συμπεριφορά και στη λειτουργικότητα.

Τι είναι οι ψευδαισθήσεις;

Ψευδαισθήσεις είναι αισθητηριακές εμπειρίες που συμβαίνουν χωρίς αντίστοιχο εξωτερικό ερέθισμα. Η συχνότερη μορφή στην ψύχωση είναι η ακρόαση φωνών, αλλά μπορεί να υπάρχουν και οπτικές ή άλλες αισθητηριακές εμπειρίες. Ένας έφηβος μπορεί να ακούει μία ή περισσότερες φωνές που σχολιάζουν όσα κάνει, συνομιλούν μεταξύ τους, τον επικρίνουν ή του δίνουν εντολές. Η παρουσία μιας ασυνήθιστης αντιληπτικής εμπειρίας δεν σημαίνει από μόνη της σχιζοφρένεια. Παρόμοιες εμπειρίες μπορεί να εμφανιστούν σε καταστάσεις έντονου στρες, σε άλλες ψυχικές διαταραχές, μετά από χρήση ουσιών ή στο πλαίσιο ορισμένων σωματικών παθήσεων. Για αυτό έχει σημασία να εξετάζεται η συνολική εικόνα και όχι μόνο το αν ένας νέος έχει ακούσει κάποια στιγμή μια φωνή.

Τι είναι οι παραληρητικές ιδέες;

Παραληρητική ιδέα είναι μια σταθερή πεποίθηση που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα και παραμένει παρά τα στοιχεία που την αντικρούουν. Ένας έφηβος μπορεί, για παράδειγμα, να πιστεύει με βεβαιότητα ότι άλλοι άνθρωποι τον παρακολουθούν, ότι μιλούν κρυφά γι' αυτόν, ότι κάποιος προσπαθεί να του κάνει κακό ή ότι τηλεοπτικά προγράμματα και αναρτήσεις στο διαδίκτυο περιέχουν προσωπικά μηνύματα που απευθύνονται ειδικά σε εκείνον. Χρειάζεται όμως προσοχή στην αξιολόγηση. Οι πεποιθήσεις πρέπει να εξετάζονται μέσα στο πολιτισμικό, κοινωνικό και αναπτυξιακό πλαίσιο του νέου. Μια ασυνήθιστη ιδέα ή ένας έντονος φόβος δεν αποτελεί αυτόματα παραλήρημα.

Τι σημαίνει αποδιοργανωμένη σκέψη;

Η ψύχωση μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται η σκέψη και η ομιλία. Ο νέος μπορεί να δυσκολεύεται να ακολουθήσει μια λογική σειρά στη συζήτηση, να αλλάζει θέμα με τρόπο που είναι δύσκολο να κατανοηθεί ή να δίνει απαντήσεις που φαίνονται άσχετες με την ερώτηση. Σε πιο έντονες καταστάσεις η ομιλία μπορεί να γίνει τόσο αποδιοργανωμένη ώστε οι άλλοι να δυσκολεύονται σημαντικά να καταλάβουν τι προσπαθεί να πει. Η ξαφνική εμφάνιση έντονης σύγχυσης ή αποδιοργάνωσης χρειάζεται άμεση αξιολόγηση, επειδή δεν οφείλεται απαραίτητα σε ψυχιατρική διαταραχή και μπορεί να έχει και ιατρικές ή τοξικολογικές αιτίες.

Υπάρχουν συμπτώματα πέρα από τις φωνές και τις παραληρητικές ιδέες;

Ναι. Η σχιζοφρένεια δεν περιορίζεται στις ψευδαισθήσεις και στις παραληρητικές ιδέες. Ορισμένοι νέοι μπορεί να παρουσιάζουν σταδιακά μειωμένη συναισθηματική έκφραση, να μιλούν λιγότερο, να δυσκολεύονται να κινητοποιηθούν ή να αποσύρονται από δραστηριότητες και σχέσεις που προηγουμένως είχαν σημασία για εκείνους. Μπορεί επίσης να εμφανιστούν δυσκολίες στην προσοχή, στη μνήμη, στην οργάνωση και στην επεξεργασία πληροφοριών. Τα συμπτώματα αυτά μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά το σχολείο, τις σχέσεις και την καθημερινή αυτονομία.

Ποια πρώιμα σημεία μπορεί να παρατηρήσουν οι γονείς;

Πριν από ένα πρώτο σαφές ψυχωτικό επεισόδιο μπορεί σε ορισμένους νέους να προηγηθεί περίοδος σταδιακών αλλαγών. Οι γονείς μπορεί να παρατηρήσουν ότι ένας έφηβος απομονώνεται περισσότερο, εγκαταλείπει φίλους και δραστηριότητες, παρουσιάζει σημαντική πτώση της σχολικής επίδοσης, δυσκολεύεται περισσότερο να οργανώσει τη σκέψη του ή αρχίζει να εκφράζει παράξενες και ασυνήθιστες ιδέες. Μπορεί επίσης να παραμελεί περισσότερο την προσωπική του φροντίδα ή να φαίνεται πολύ διαφορετικός από τον προηγούμενο εαυτό του. Τα σημεία αυτά είναι σημαντικά αλλά δεν είναι ειδικά για ψύχωση. Κοινωνική απόσυρση, πτώση στο σχολείο και αλλαγές στη διάθεση μπορεί να εμφανιστούν στην κατάθλιψη, στο άγχος, στη χρήση ουσιών και σε πολλές άλλες καταστάσεις. Για αυτό δεν είναι σωστό να θεωρείται ένας έφηβος «προψυχωτικός» μόνο επειδή έγινε πιο απομονωμένος ή άλλαξε συμπεριφορά. Χρειάζεται συνολική αξιολόγηση.

Είναι κάθε παράξενη συμπεριφορά στην εφηβεία ένδειξη ψύχωσης;

Όχι. Η εφηβεία είναι περίοδος έντονων αλλαγών στη σκέψη, στην ταυτότητα και στα ενδιαφέροντα. Ένας νέος μπορεί να πειραματίζεται με διαφορετικές ιδέες, να ενδιαφέρεται έντονα για ασυνήθιστα θέματα ή να περνά περισσότερο χρόνο μόνος χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει ψυχική διαταραχή. Μεγαλύτερη σημασία έχει μια σαφής και επίμονη αλλαγή από την προηγούμενη λειτουργία του νέου, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από δυσκολία διάκρισης της πραγματικότητας, σοβαρή αποδιοργάνωση ή σημαντική έκπτωση στο σχολείο, στις σχέσεις και στην αυτοφροντίδα.

Είναι κάθε φωνή ένδειξη ψύχωσης;

Όχι. Η ακρόαση φωνών ή άλλες ασυνήθιστες αντιληπτικές εμπειρίες μπορούν να εμφανιστούν και έξω από τις ψυχωτικές διαταραχές. Ιδιαίτερα στα παιδιά, η αξιολόγηση πρέπει να διακρίνει την ψευδαίσθηση από τη φαντασία, το παιχνίδι, τις εμπειρίες κατά τη μετάβαση από τον ύπνο στην εγρήγορση και άλλες αναπτυξιακά αναμενόμενες εμπειρίες. Σημασία έχει πόσο συχνά εμφανίζεται η εμπειρία, πόσο πραγματική φαίνεται στο παιδί, αν προκαλεί έντονη δυσφορία, αν συνοδεύεται από άλλες αλλαγές στη σκέψη και στη συμπεριφορά και αν επηρεάζει τη λειτουργικότητα.

Τι είναι η σχιζοφρένεια;

Η σχιζοφρένεια είναι μια σοβαρή ψυχική διαταραχή που επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο ένα άτομο σκέφτεται, αντιλαμβάνεται, αισθάνεται και συμπεριφέρεται. Η διάγνωση δεν τίθεται επειδή ένας έφηβος είχε μία μεμονωμένη ψευδαίσθηση ή ένα σύντομο επεισόδιο παράξενης συμπεριφοράς. Χρειάζεται συγκεκριμένος συνδυασμός συμπτωμάτων, επαρκής διάρκεια και σημαντική επίδραση στη λειτουργικότητα, ενώ παράλληλα πρέπει να εξεταστούν άλλες πιθανές εξηγήσεις. Η σχιζοφρένεια δεν σημαίνει «διχασμένη προσωπικότητα». Πρόκειται για εντελώς διαφορετική έννοια.

Γιατί εμφανίζεται η σχιζοφρένεια;

Δεν υπάρχει μία συγκεκριμένη αιτία. Η σημερινή κατανόηση υποστηρίζει ότι η σχιζοφρένεια προκύπτει από σύνθετη αλληλεπίδραση γενετικών, νευροβιολογικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Η ύπαρξη συγγενή με σχιζοφρένεια αυξάνει τον κίνδυνο αλλά δεν σημαίνει ότι ένα παιδί θα εμφανίσει απαραίτητα τη διαταραχή. Η σχιζοφρένεια δεν προκαλείται από «κακή ανατροφή», έλλειψη αγάπης ή συγκεκριμένο τρόπο συμπεριφοράς των γονέων.

Ποια είναι η σχέση με την κάνναβη και άλλες ουσίες;

Η χρήση κάνναβης και άλλων ψυχοδραστικών ουσιών έχει ιδιαίτερη σημασία όταν ένας έφηβος παρουσιάζει ψυχωτικά συμπτώματα. Η κάνναβη, ιδιαίτερα προϊόντα με υψηλή περιεκτικότητα σε THC, μπορεί να προκαλέσει παροδικά ψυχωτικά συμπτώματα σε ορισμένους νέους και συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο ψυχωτικής διαταραχής σε ευάλωτα άτομα. Διεγερτικές ουσίες, παραισθησιογόνα και άλλες ουσίες μπορούν επίσης να προκαλέσουν καχυποψία, ψευδαισθήσεις ή σοβαρή αποδιοργάνωση. Για αυτό η αξιολόγηση ενός πρώτου ψυχωτικού επεισοδίου χρειάζεται πάντοτε να εξετάζει με σαφήνεια τη χρήση ουσιών.

Μπορεί η ψύχωση να οφείλεται σε σωματική πάθηση;

Ναι. Ιδιαίτερα όταν τα συμπτώματα εμφανίζονται απότομα, χρειάζεται να εξετάζονται και πιθανές σωματικές αιτίες. Ορισμένες νευρολογικές παθήσεις, λοιμώξεις, μεταβολικές ή ενδοκρινικές διαταραχές, φάρμακα και τοξικές ουσίες μπορούν να προκαλέσουν ψευδαισθήσεις, σύγχυση ή αλλαγές στη συμπεριφορά. Η διερεύνηση καθορίζεται από το ιστορικό και την κλινική εικόνα. Δεν χρειάζονται όλοι οι νέοι τις ίδιες εργαστηριακές ή απεικονιστικές εξετάσεις.

Πώς γίνεται η αξιολόγηση;

Η παιδοψυχιατρική αξιολόγηση χρειάζεται να εξετάσει λεπτομερώς πότε άρχισαν οι αλλαγές, πώς εξελίχθηκαν και πόσο έχουν επηρεάσει την καθημερινή λειτουργία. Ο παιδοψυχίατρος συζητά τόσο με τον ίδιο τον νέο όσο και με τους γονείς. Μπορεί επίσης, όταν είναι απαραίτητο, να χρειάζονται πληροφορίες από το σχολείο ή άλλους επαγγελματίες. Εξετάζονται οι ψευδαισθήσεις, οι πεποιθήσεις, η οργάνωση της σκέψης, η διάθεση, ο ύπνος, η κοινωνική λειτουργία, η χρήση ουσιών, η σωματική υγεία και η παρουσία αυτοκτονικού ή άλλου κινδύνου. Η διάγνωση ενός εφήβου με ψυχωτικά συμπτώματα χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή και δεν πρέπει να τίθεται βιαστικά.

Γιατί έχει σημασία η έγκαιρη αξιολόγηση;

Όταν εμφανίζονται σαφή ψυχωτικά συμπτώματα, είναι σημαντικό να μην αναβάλλεται η αξιολόγηση με την ελπίδα ότι πρόκειται απλώς για μια δύσκολη φάση της εφηβείας. Η έγκαιρη θεραπεία μετά από ένα πρώτο επεισόδιο ψύχωσης αποτελεί σημαντικό μέρος της αντιμετώπισης και μπορεί να βοηθήσει τον νέο να επιστρέψει ταχύτερα στη σχολική, κοινωνική και οικογενειακή του λειτουργία. Το NIMH επισημαίνει ότι η θεραπεία όσο γίνεται νωρίτερα μετά το πρώτο ψυχωτικό επεισόδιο αποτελεί σημαντικό βήμα προς την αποκατάσταση. Η έγκαιρη παρέμβαση δεν σημαίνει βιαστική διάγνωση σχιζοφρένειας. Σημαίνει ότι τα σοβαρά συμπτώματα αξιολογούνται και αντιμετωπίζονται εγκαίρως.

Πώς μπορούν να μιλήσουν οι γονείς σε έναν έφηβο που εκφράζει παράξενες πεποιθήσεις;

Η άμεση αντιπαράθεση συνήθως δεν βοηθά. Αν ένας έφηβος πιστεύει ότι κάποιος τον παρακολουθεί, φράσεις όπως «αυτά είναι ανοησίες» ή «τα φαντάζεσαι όλα» μπορεί να αυξήσουν την ένταση και να δυσκολέψουν την επικοινωνία. Οι γονείς δεν χρειάζεται όμως να συμφωνούν με μια πεποίθηση που θεωρούν ότι δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Μπορούν να αναγνωρίσουν το συναίσθημα χωρίς να επιβεβαιώνουν την πεποίθηση. Μπορούν, για παράδειγμα, να δείξουν ότι καταλαβαίνουν πως ο νέος αισθάνεται πολύ φοβισμένος και ότι θέλουν να τον βοηθήσουν να καταλάβει τι συμβαίνει.

Τι γίνεται όταν ο έφηβος δεν πιστεύει ότι χρειάζεται βοήθεια;

Σε μια ψυχωτική κατάσταση μπορεί να επηρεάζεται η επίγνωση της δυσκολίας. Ο νέος μπορεί να πιστεύει ότι οι εμπειρίες του είναι απολύτως πραγματικές και επομένως να μη βλέπει λόγο να επισκεφθεί επαγγελματία ψυχικής υγείας. Η έντονη αντιπαράθεση σχετικά με το αν «είναι άρρωστος» μπορεί να αυξήσει τη δυσπιστία. Μπορεί να είναι περισσότερο χρήσιμο να εστιάσουν οι γονείς σε συγκεκριμένες δυσκολίες που αναγνωρίζει και ο ίδιος, όπως ο φόβος, η αϋπνία, η αδυναμία συγκέντρωσης ή η δυσκολία να πηγαίνει σχολείο. Όταν όμως υπάρχει σοβαρός κίνδυνος, η ανάγκη προστασίας μπορεί να υπερισχύει της απροθυμίας του νέου να αξιολογηθεί.

Πότε χρειάζεται άμεση βοήθεια;

Η εμφάνιση ψυχωτικών συμπτωμάτων σε έναν έφηβο χρειάζεται έγκαιρη επαγγελματική αξιολόγηση. Σε ορισμένες καταστάσεις η ανάγκη είναι επείγουσα. Άμεση βοήθεια απαιτείται όταν ο νέος είναι πολύ αποδιοργανωμένος ή συγχυτικός, δεν μπορεί να φροντίσει βασικές ανάγκες, συμπεριφέρεται με τρόπο που θέτει τον ίδιο ή άλλους σε κίνδυνο ή βρίσκεται σε κατάσταση πολύ έντονης διέγερσης. Ιδιαίτερα επείγουσα είναι η κατάσταση όταν φωνές τον προτρέπουν να αυτοτραυματιστεί ή να επιτεθεί σε άλλους, όταν υπάρχουν αυτοκτονικές σκέψεις ή συγκεκριμένο σχέδιο, όταν η παραληρητική πεποίθηση οδηγεί σε επικίνδυνη συμπεριφορά ή όταν υπάρχει σοβαρή χρήση ουσιών μαζί με ψύχωση. Σε τέτοιες περιπτώσεις προτεραιότητα είναι η ασφάλεια και η άμεση αξιολόγηση.

Πώς αντιμετωπίζεται ένα πρώτο ψυχωτικό επεισόδιο;

Η θεραπεία χρειάζεται να είναι ολοκληρωμένη και εξατομικευμένη. Συνήθως περιλαμβάνει φαρμακευτική αγωγή όταν υπάρχει σαφής ψυχωτική διαταραχή, ψυχολογική υποστήριξη, ενημέρωση και συνεργασία με την οικογένεια και παρεμβάσεις που βοηθούν τον νέο να διατηρήσει ή να ανακτήσει τη σχολική και κοινωνική του λειτουργία. Οι κατευθυντήριες οδηγίες για παιδιά και νέους δίνουν έμφαση στον συνδυασμό κατάλληλης φαρμακευτικής και ψυχοκοινωνικής αντιμετώπισης. Η θεραπεία δεν περιορίζεται στην εξαφάνιση των φωνών ή των παραληρητικών ιδεών. Στόχος είναι ο νέος να επιστρέψει όσο γίνεται περισσότερο στην εκπαίδευση, στις σχέσεις, στις δραστηριότητες και στην αναπτυξιακή πορεία του.

Τι ρόλο έχει η φαρμακευτική αγωγή;

Τα αντιψυχωτικά φάρμακα μπορούν να μειώσουν σημαντικά τα ψυχωτικά συμπτώματα και αποτελούν βασικό μέρος της θεραπείας της σχιζοφρένειας και άλλων ψυχωτικών διαταραχών. Η επιλογή του φαρμάκου χρειάζεται να γίνεται εξατομικευμένα και να συζητούνται με τον νέο και την οικογένεια τόσο τα πιθανά οφέλη όσο και οι ανεπιθύμητες ενέργειες. Στα παιδιά και στους εφήβους είναι ιδιαίτερα σημαντική η συστηματική παρακολούθηση παραμέτρων όπως το βάρος, η μεταβολική υγεία, οι κινητικές ανεπιθύμητες ενέργειες και άλλα χαρακτηριστικά ανάλογα με το συγκεκριμένο φάρμακο. Οι σύγχρονες κατευθυντήριες οδηγίες προβλέπουν συστηματική σωματική παρακολούθηση κατά την αντιψυχωτική θεραπεία.

Γιατί χρειάζεται και ψυχοκοινωνική υποστήριξη;

Η εμπειρία μιας ψύχωσης μπορεί να είναι τρομακτική και αποδιοργανωτική τόσο για τον νέο όσο και για την οικογένεια. Ο έφηβος μπορεί να χρειάζεται βοήθεια για να κατανοήσει όσα συνέβησαν, να αναγνωρίζει σημεία επιδείνωσης, να διαχειρίζεται το στρες και να αποκαταστήσει σταδιακά την καθημερινή του ζωή. Η οικογένεια χρειάζεται επίσης ενημέρωση ώστε να κατανοεί τη διαταραχή, να αναγνωρίζει πιθανές αλλαγές και να υποστηρίζει τον νέο χωρίς υπερβολική πίεση ή στιγματισμό. Η συνεργασία με το σχολείο μπορεί να βοηθήσει ώστε η επιστροφή στις εκπαιδευτικές απαιτήσεις να γίνει σταδιακά και ρεαλιστικά.

Τι γίνεται με το σχολείο;

Ένα πρώτο ψυχωτικό επεισόδιο μπορεί να διακόψει σημαντικά τη σχολική πορεία. Μετά τη σταθεροποίηση δεν είναι πάντοτε ρεαλιστικό να αναμένεται ότι ο έφηβος θα επιστρέψει αμέσως στο ίδιο επίπεδο απαιτήσεων. Μπορεί να χρειάζεται σταδιακή επιστροφή, προσωρινή προσαρμογή του φόρτου και στενή συνεργασία μεταξύ οικογένειας, σχολείου και θεραπευτικής ομάδας. Η παραμονή στην εκπαίδευση και η διατήρηση αναπτυξιακά κατάλληλων στόχων έχουν μεγάλη σημασία. Η ψυχιατρική διάγνωση δεν πρέπει να οδηγήσει αυτομάτως στη διακοπή των εκπαιδευτικών και κοινωνικών προσδοκιών για τον νέο.

Μπορεί ένας νέος με σχιζοφρένεια να έχει καλή ζωή;

Ναι. Η πορεία διαφέρει σημαντικά από άνθρωπο σε άνθρωπο και δεν μπορεί να προβλεφθεί από ένα μόνο επεισόδιο. Οι σύγχρονες θεραπείες μπορούν να μειώσουν σημαντικά τα συμπτώματα και να βοηθήσουν πολλούς ανθρώπους να παραμείνουν στην εκπαίδευση, να εργαστούν, να αποκτήσουν μεγαλύτερη ανεξαρτησία και να διατηρήσουν ουσιαστικές προσωπικές σχέσεις. Η διάγνωση μιας σοβαρής ψυχικής διαταραχής δεν πρέπει να παρουσιάζεται στον έφηβο ως προδιαγεγραμμένη πορεία αναπηρίας ή αποτυχίας. Ταυτόχρονα, η σχιζοφρένεια είναι μια σοβαρή κατάσταση που συχνά χρειάζεται μακροχρόνια παρακολούθηση και συνέπεια στη θεραπεία.

Το στίγμα μπορεί να γίνει δεύτερο πρόβλημα

Οι όροι «ψύχωση» και «σχιζοφρένεια» εξακολουθούν να συνδέονται με πολλούς μύθους και φόβους. Ένας νέος μπορεί να φοβάται ότι η διάγνωση σημαίνει ότι είναι «τρελός», επικίνδυνος ή ότι δεν μπορεί πλέον να έχει φυσιολογικούς στόχους για το μέλλον. Οι αντιλήψεις αυτές είναι λανθασμένες και μπορούν να δυσκολέψουν την αναζήτηση βοήθειας, τη θεραπευτική συνεργασία και την κοινωνική επανένταξη. Είναι σημαντικό να μιλάμε για τα συμπτώματα και τη θεραπεία με τον ίδιο σεβασμό με τον οποίο θα συζητούσαμε οποιοδήποτε άλλο σοβαρό πρόβλημα υγείας.

Η έγκαιρη αναγνώριση δεν σημαίνει βιαστική διάγνωση

Οι σημαντικές αλλαγές στη σκέψη, στην αντίληψη και στη συμπεριφορά ενός εφήβου δεν πρέπει να αγνοούνται. Ταυτόχρονα, δεν πρέπει κάθε ασυνήθιστη εμπειρία ή κοινωνική απόσυρση να ερμηνεύεται ως αρχόμενη σχιζοφρένεια. Χρειάζεται προσεκτική αξιολόγηση της συνολικής εικόνας, της διάρκειας, της λειτουργικότητας, της χρήσης ουσιών, της διάθεσης και πιθανών σωματικών αιτιών. Όταν υπάρχει πραγματικό ψυχωτικό επεισόδιο, η έγκαιρη θεραπεία έχει μεγάλη σημασία. Όταν δεν υπάρχει, η σωστή αξιολόγηση προστατεύει τον νέο από μια αδικαιολόγητη και στιγματιστική διάγνωση. Ο στόχος είναι να κατανοηθεί με ακρίβεια τι συμβαίνει και να προσφερθεί η κατάλληλη βοήθεια όσο γίνεται νωρίτερα, ώστε ο έφηβος να παραμείνει ασφαλής και να συνεχίσει την αναπτυξιακή, εκπαιδευτική και κοινωνική του πορεία.