Το 49ο Συνέδριο της Πανελλήνιας Ένωσης Φιλολόγων, με θέμα Κωνσταντίνος Θεοτόκης (1872 – 1923), ο λογοτέχνης, ο λόγιος, ο κοινωνικός στοχαστής, αφιερωμένο στη συμπλήρωση 100 χρόνων από το θάνατο του μεγάλου Επτανήσιου λογοτέχνη, πραγματοποιήθηκε με επιτυχία στις εγκαταστάσεις της Λεοντείου Σχολής (Νεϊγύ 17, Άνω Πατήσια) 2-4 Νοεμβρίου 2023. Στην διοργάνωση συνέπραξαν το Εργαστήριο Φιλοσοφίας & Τέχνης του Τμήματος Φιλοσοφίας του ΕΚΠΑ και η Εταιρεία Κερκυραϊκών Μελετών. Οι εισηγήσεις από 49 συνέδρους της δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας εκπαίδευσης παρουσιάζουν αναλυτικά όλες τις πτυχές του πολύμορφου και τεράστιου σε όγκο και ποιότητα έργου του Θεοτόκη (λογοτεχνία, μετάφραση, φιλοσοφία) καθώς και πλευρές από τις ιδεολογικές του αναζητήσεις που καθόρισαν την εποχή του και κληροδότησαν στη σύγχρονη εκπαίδευση και λογοτεχνία έναν ανεκτίμητο πνευματικό θησαυρό. Οι εργασίες μεταδόθηκαν και καταγράφηκαν ψηφιακά ενώ η παρούσα έκδοση των πρακτικών με επιμέλεια της επιστημονικής του επιτροπής1* στοχεύει να αποτελέσει μοναδικό υλικό αναφοράς στον Κωνσταντίνο Θεοτόκη στη μελλοντική έρευνα για τους φοιτητές και εκπαιδευτικούς του αύριο. Όπως ανέφερε κατά την έναρξη του Συνεδρίου η ομότιμη καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας κ. Έρη Σταυροπούλου οριοθετώντας τα βασικά ερωτήματα προς διερεύνηση, «Η ζωή του Κωνσταντίνου Θεοτόκη (1872-1923) παρουσιάζει ορισμένα χαρακτηριστικά κοινά για την εποχή του και άλλα αρκετά ασυνήθιστα ή αντίθετα με τα προηγούμενα. Κερκυραίος αριστοκράτης, επωφελήθηκε αρχικά από όλα τα προνόμια που η καταγωγή του μπορούσε να του προσφέρει: σπουδές στο εξωτερικό, άεργη ζωή αφιερωμένη στη μελέτη και τη συγγραφή και ένας γάμος ανάλογος του τίτλου του. Λίγα χρόνια αργότερα όμως παραιτήθηκε από τον κληρονομικό τίτλο του και το 1914 εγκατέλειψε τον οικογενειακό πύργο στους Καρουσάδες. Ανάλογα η πνευματική του πορεία και το έργο του χαρακτηρίζονται από μια εντυπωσιακή εξέλιξη που περιλαμβάνει και αξιοσημείωτες στροφές: από την επιρροή του αισθητισμού, τη μελέτη νεκρών γλωσσών, τις περίτεχνες μεταφράσεις Βεδικών ύμνων, αποσπασμάτων του ινδικού έπους Μαχαμπαράτα, αρχαιοελληνικών και λατινικών κειμένων, τη χρησιμοποίηση θεμάτων ιστορικών (αρχαιοελληνικών ή μεσαιωνικών) ή μυθολογικών (αρχαιοελληνικών ή ινδικών), την επίδραση των νιτσεϊκών ιδεών και του γερμανικού ιδεαλισμού στη στροφή στον ρεαλισμό και τον νατουραλισμό, την ενασχόληση με την πεζογραφία της εντοπιότητας, τις μεταφράσεις έργων δυτικής λογοτεχνίας, κυρίως όμως την επιρροή από τις σοσιαλιστικές ιδέες. Τα ερωτήματα που προκύπτουν από αυτήν τη συνολική παρουσίαση του Κωνσταντίνου Θεοτόκη είναι σε ποιο βαθμό αυτή η πορεία του οφείλεται κυρίως στην ταραγμένη τόσο στην Ελλάδα όσο και στην ευρύτερη Ευρώπη εποχή του, σε ποιο βαθμό συμβάδισε με τους σύγχρονούς του λογοτέχνες, και σε ποιο βαθμό προηγήθηκε της εποχής του.» Όπως και το τριήμερο συνέδριο στην Λεόντειο Σχολή, και ο παρών τόμος που συμπεριλαμβάνει τις επίλεκτες γραπτές εισηγήσεις των συνέδρων αποτελεί ένα τιτάνιο έργο δημιουργικού μόχθου των μελών της ΠΕΦ συνεπικουρούμενης επιστημονικά και τεχνολογικά από το προσωπικό του Εργαστηρίου Φιλοσοφίας και Τέχνης του ΕΚΠΑ (διεύθ. Άννα Λάζου), σε μία ευεπίφορη προσπάθεια στήριξης της γόνιμης αλληλεπίδρασης του Πανεπιστημίου με την κοινωνία και το έργο των εκπαιδευτικών. Αθήνα 2024-2026